Przedmowa
Wykaz skrótów

Rozdział I
DZIAŁALNOŚĆ ZAWODOWA W GOSPODARCE NIERUCHOMOŚCIAMI
(Jerzy Dydenko)
1. Wprowadzenie
2. Uprawnienia z zakresu szacowania nieruchomości
3. Wykonywanie zawodu rzeczoznawcy majątkowego
4. Odpowiedzialność zawodowa rzeczoznawcy majątkowego
5. Doskonalenie kwalifikacji zawodowych rzeczoznawcy majątkowego

Rozdział II
ORGANIZACJA ZARZĄDZANIA PAŃSTWEM. ORGANY ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ
(Dorota Dąbek)
1. Podstawy prawne
2. Podział terytorialny kraju
2.1. Podział zasadniczy
2.2. Podział pomocniczy
2.3. Podział specjalny
2.4. Klasyfikacja organów administracji publicznej
2.5. Organizacja wewnętrzna systemu administracji publicznej
2.6. Zasady postępowania przed organami administracji publicznej

Rozdział III
NIERUCHOMOŚĆ. DEFINICJE I POJĘCIA
(Jerzy Dydenko)
1. Wprowadzenie
2. Nieruchomość gruntowa i jej części składowe 3. Nieruchomość budynkowa
4. Nieruchomość lokalowa

Rozdział IV
PRAWO RZECZOWE I INNE PRAWA DO NIERUCHOMOŚCI
(Paweł Dąbek)
1. Regulacje konstytucyjne w dziedzinie ochrony własności
2. Pojęcie prawa rzeczowego
3. Regulacja prawna
4. Własność
4.1. Pojęcie
4.2. Ograniczenia
4.3. Współwłasność
4.4. Nabycie własności nieruchomości
4.5. Ochrona własności
4.5.2. Roszczenie negatoryjne
5. Użytkowanie wieczyste
5.1. Pojęcie
5.2. Ustanowienie
5.3. Granice użytkowania wieczystego
5.4. Okres trwania użytkowania wieczystego
5.5. Opłaty z tytułu użytkowania wieczystego
5.6. Zakończenie użytkowania wieczystego
6. Ograniczone prawa rzeczowe
6.1. Charakterystyka ogólna
6.2. Użytkowanie
6.3. Służebność
6.3.2. Służebność osobista
6.4. Spółdzielcze ograniczone prawo rzeczowe
7. Posiadanie
7.1. Pojęcie i rodzaje posiadania
7.2. Ochrona posiadania
8. Zobowiązania umowne
8.1. Najem
8.2. Dzierżawa
8.3. Użyczenie
8.4. Dożywocie
9. Trwały zarząd

Rozdział V
STOSUNKI CYWILNOPRAWNE
(Józef Hernik)
1. Osoby fizyczne
2. Osoby prawne
2.1. Ustrój osób prawnych, nabycie osobowości prawnej
2.2. Rodzaje osób prawnych
2.3. Rejestry osób prawnych
3. Jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej
4. Czynności prawne
4.1. Rodzaje czynności prawnych
5. Reprezentacja uczestników obrotu cywilnoprawnego
5.1. Pełnomocnictwo
5.2. Przedstawicielstwo ustawowe
5.3. Obrót nieruchomościami przez osoby nieposiadające pełnej zdolności do czynności prawnych

Rozdział VI
PRAWO UPADŁOŚCIOWE I NAPRAWCZE
(Łukasz Woźniak)
1. Wprowadzenie
2. Stan prawny
3. Przebieg postępowania
3.1. Zakres stosowania ustawy
3.2. Podstawy do ogłoszenia upadłości
3.3. Postępowanie w przedmiocie ogłoszenia upadłości
3.4. Wniosek o ogłoszenie postępowania upadłościowego
3.5. Ogłoszenie upadłości
3.6. Podmioty postępowania upadłościowego
3.7. Skutki ogłoszenia upadłości
3.8. Lista wierzytelności
3.9. Zawarcie układu
3.10. Zakończenie postępowania układowego
3.11. Likwidacja masy upadłości

Rozdział VII
KSIĘGI WIECZYSTE I HIPOTEKA
(Józef Hernik)
1. Wprowadzenie
2. Ustalanie stanu prawnego nieruchomości
3. Księgi wieczyste
3.1. Postępowanie wieczysto-księgowe, treść ksiąg wieczystych
3.2. Zasady wieczysto-księgowe
3.3. Prowadzenie ksiąg wieczystych
3.4. Wpisy deklaratoryjne i konstytutywne
3.5. Odpisy z ksiąg wieczystych
4. Obciążenia nieruchomości
4.1. Niehipoteczne obciążenia nieruchomości
4.2. Hipoteczne obciążenia nieruchomości

Rozdział VIII
INFORMACJA W PROCESIE WYCENY NIERUCHOMOŚCI
(Karol Noga)
1. Wprowadzenie
2. Historia systemów katastru gruntów w Polsce
2.1. Kataster austriacki
2.2. Kataster pruski
2.3. Kataster rosyjski
2.4. Zamojski kataster gruntowy
2.5. Kataster okresu międzywojennego
3. System ewidencji gruntów i budynków
3.1. Podstawowe pojęcia i systematyka informacji
3.2. Zakres informacji objętych ewidencją gruntów i budynków oraz rejestrem cen i wartości nieruchomości
4. Geodezyjna ewidencja sieci technicznego uzbrojenia terenu
5. Informacja o terenie w pracy rzeczoznawcy majątkowego
Załącznik. Systematyka użytków gruntowych obowiązująca w ewidencji gruntów i budynków

Rozdział IX
RYNEK FINANSOWY
(Maciej Matuszewski, Tadeusz Włudyka)
1. Wprowadzenie
2. Papiery wartościowe
3. Charakterystyka systemu bankowego
3.1. Bank centralny
3.2. Banki handlowe (komercyjne)
3.3. Banki inwestycyjne
3.4. Banki hipoteczne
3.5. Banki specjalne
3.6. Banki lub kasy oszczędnościowo-pożyczkowe
3.7. Parabanki
3.8. Fundusze powiernicze, emerytalne, ubezpieczeniowe
4. Rola weksli w gospodarce
5. Rodzaje rynków giełdowych

Rozdział X
RYNEK NIERUCHOMOŚCI
(Maciej Matuszewski)
1. Wprowadzenie
2. Systematyka rynku nieruchomości 2.1. Kryterium geograficzne
2.2. Kryterium funkcjonalne
2.3. Kryterium praw do nieruchomości
3. Nieruchomość jako towar
4. Cena, popyt, podaż na rynku nieruchomości
5. Cechy rynku nieruchomości
6. Uczestnicy rynku nieruchomości
7. Warunki rozwoju rynku nieruchomości

Rozdział XI
ZMIANY WARTOŚCI PIENIĄDZA W CZASIE
(Jerzy Dydenko)
1. Wprowadzenie
2. Założenia
3. Przyszła wartość pieniądza
3.1. Pojedyncza wpłata z wyprzedzeniem
3.2. Pojedyncza wpłata bez wyprzedzenia
3.3. Ciąg wpłat z wyprzedzeniem
3.4. Ciąg wpłat bez wyprzedzenia
4. Bieżąca wartość przyszłych dochodów (wpłat)
4.1. Pojedyncza wplata bez wyprzedzenia
4.2. Pojedyncza wpłata z wyprzedzeniem
4.3. Ciąg wpłat bez wyprzedzenia
4.4. Ciąg wpłat z wyprzedzeniem
5. Zestawienie wyników
6. Inflacja a wartość pieniądza

Rozdział XII
GOSPODARKA NIERUCHOMOŚCIAMI SKARBU PAŃSTWA I NIERUCHOMOŚCIAMI JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO
(Jerzy Dydenko)
1. Zasady ogólne gospodarki nieruchomościami
2. Gospodarowanie nieruchomościami
3. Sprzedaż
4. Użytkowanie wieczyste
4.1. Uwagi ogólne
4.2. Oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste
4.3. Aktualizacja opłat z tytułu użytkowania wieczystego
4.4. Opłaty dodatkowe związane z niedotrzymaniem terminów zabudowy
4.5. Wygaśnięcie użytkowania wieczystego
4.6. Sprzedaż nieruchomości użytkownikowi wieczystemu
5. Trwały zarząd
6. Wkład niepieniężny (aport) do spółki
7. Szczególne zasady obrotu nieruchomościami pomiędzy Skarbem Państwa a jednostkami samorządu terytorialnego

Rozdział XIII
PODSTAWY GOSPODARKI NIERUCHOMOŚCIAMI ROLNYMI
(Janusz Schilbach)
1. Zasady gospodarki ziemią na obszarach wiejskich
1.1. Podstawowe pojęcia
1.2. Charakterystyka podstawowych elementów gospodarstwa rolnego
1.3. Kierunki przekształceń własnościowych w rolnictwie
1.4. Gospodarka ziemią w aspekcie społecznym, ekonomicznym i ekologicznym
1.5. Ocena ziemi na potrzeby produkcji rolnej
1.6. Elementy oceny ziemi na potrzeby produkcji rolnej
2. Ochrona gruntów rolnych i leśnych
3. Wyłączanie gruntów z produkcji rolnej i leśnej
3.1. Decyzja o wyłączeniu gruntów
3.2. Opłaty za wyłączenie gruntów z produkcji
3.3. Zasady naliczania należności i opłat rocznych za wyłączenie gruntów z produkcji

Rozdział XIV
PLANOWANIE I ZAGOSPODAROWANIE PRZESTRZENNE
(Elżbieta Szczawińska)
1. Wstęp
2. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy
3. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
4. Wpływ planu miejscowego na wartość gruntów
5. Decyzja o lokalizacji celu publicznego i decyzja o warunkach zabudowy

Rozdział XV
PRAWO BUDOWLANE
(Jerzy Dydenko)
1. Wprowadzenie
2. Uczestnicy procesu budowlanego
3. Warunki rozpoczęcia robót budowlanych
4. Procedura uzyskania pozwolenia na budowę
4.1. Lokalizacja inwestycji
4.2. Projekt budowlany
4.3. Pozwolenie na budowę
5. Rozpoczęcie budowy
6. Prawo użytkowania obiektu budowlanego
7. Utrzymanie obiektu budowlanego
8. Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego
9. Wycena nieruchomości i prawo budowlane
9.1. Nieruchomości niezabudowane
9.2. Nieruchomości zabudowane

Rozdział XVI
ZASADY USTALANIA POWIERZCHNI BUDYNKÓW
(Jerzy Dydenko)
1. Wstęp
2. Zasady ustalania powierzchni zawarte w przepisach prawnych
2.1. Pojęcia podstawowe
2.2. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
2.3. Ustawa o podatku od spadków i darowizn
2.4. Ustawa o własności lokalu
2.5. Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie kodeksu cywilnego
2.6. Ustawa o dodatkach mieszkaniowych
3. Zasady ustalania powierzchni według standardu 111-5
4. Zasady ustalania powierzchni według normy PN-70/B-02365
4.1. Zasady obmiaru
4.2. Rodzaje powierzchni budynku i ich definicje
5. Zasady ustalania powierzchni według normy PN-ISO 9836
5.1. Zasady obmiaru
5.2. Rodzaje powierzchni budynku
5.3. Definicje powierzchni budynku
6. Ustalanie powierzchni budynków na potrzeby rzeczoznawstwa majątkowego

Rozdział XVII
PODSTAWY ROLNICTWA
(Janusz Schilbach)
1. Podstawowe pojęcia
2. Charakterystyka rolnictwa polskiego
2.1. Struktura obszarowa gospodarstw rolnych
2.2. Zróżnicowanie i rozdrobnienie rolniczej przestrzeni produkcyjnej
2.3. Warunki glebowe
2.4. Zatrudnienie w rolnictwie
3. Gleba jako podstawowy środek produkcji w rolnictwie
3.1. Mapa glebowo-rolnicza
3.2. Aneks do mapy glebowo-rolniczej
3.3. Określenie stopnia zagrożenia gleb erozją
3.4. Określenie stopnia ciężkości i trudności gleb do uprawy
4. Hektar przeliczeniowy i zasady ustalania wysokości podatku rolnego

Rozdział XVIII
PODSTAWY LEŚNICTWA
(Barbara Lech-Turaj)
1. Definicja lasu i zasady gospodarki leśnej
1.1. Podział lasów
1.2. Zasady gospodarowania zasobami leśnymi
1.3. Nadzór nad lasami
2. Plan urządzenia lasu
3. Nabywanie lasów i gruntów przeznaczonych pod zalesienie
4. Zadrzewienia i zieleń wysoka w miastach i osiedlach wiejskich

Rozdział XIX
PODSTAWY GOSPODARKI WODNEJ
(Marcin Jonak)
1. Wprowadzenie
2. Gospodarowanie i zarządzanie zasobami wodnymi
3. Klasyfikacja wód
4. Linia brzegu
5. Prawo własności wód i gruntów pod wodami
6. Obowiązki właścicieli wody oraz właścicieli innych nieruchomości
7. Korzystanie z wód
7.1 . Powszechne korzystanie z wód
7.2. Zwykłe korzystanie z wód
7.3. Szczególne korzystanie z wód
7.4. Pozwolenie wodnoprawne, kataster wodny
8. Ochrona wód, strefy i obszary ochronne
8.1. Strefa ochronna ujęcia wody
8.2. Obszary ochronne
9. Budownictwo wodne

Rozdział XX
PODSTAWY STATYSTYKI
(Maciej Madej, Zbigniew Paszek)
1. Wiadomości wstępne
2. Zmienne losowe
2.1. Rozkład dwumianowy
2.2. Rozkład Poissona
2.3. Rozkład normalny
3. Opis struktury zbiorowości
3.1. Miary położenia
3.2. Miary rozproszenia
4. Estymacja przedziałowa parametrów zbiorowości
4.1. Przedział ufności dla wartości oczekiwanej - znane odchylenie standardowe
4.2. Przedział ufności dla wartości oczekiwanej - odchylenie standardowe nie jest znane
5. Zasady sprawdzania hipotez statystycznych
5.1. Weryfikacja hipotez dotyczących wartości oczekiwanej
5.2. Weryfikacja istotności różnicy między wartościami oczekiwanymi dwóch zmiennych losowych
5.3. Weryfikacja niezależności dwóch cech za pomocą testu (chi-kwadrat)
5.4. Test Dixona odrzucania wartości ekstremalnych (wątpliwych)
6. Regresja i korelacja
6.1. Regresja dwóch zmiennych
6.2. Współczynnik korelacji liniowej
6.3. Badanie istotności współczynnika korelacji liniowej
Tablice statystyczne

Rozdział XXI
ZASADY WYCENY NIERUCHOMOŚCI
(Jerzy Dydenko, Lucyllia Głogowska)
1. Wprowadzenie
2. Wartość nieruchomości
3. Metodologia wyceny nieruchomości
3.1. Podejście porównawcze
3.2. Podejście dochodowe
3.3. Podejście kosztowe
3.4. Podejście mieszane

Rozdział XXII
PODEJŚCIE PORÓWNAWCZE W SZACOWANIU NIERUCHOMOŚCI
(Jerzy Dydenko)
1. Wprowadzenie
2. Zasady ogólne
3. Cechy (atrybuty) i ich wpływ na wartość
4. Miary cech (atrybutów)
5. Metoda porównywania nieruchomości parami
5.1. Założenia
5.2. Charakterystyka nieruchomości
5.3. Porównanie parami
5.4. Ostateczna wartość nieruchomości wycenianej
6. Metoda korygowania ceny średniej
6.1. Założenia
6.2. Cechy (atrybuty) i ich wpływ na wartość nieruchomości
6.3. Charakterystyka nieruchomości
6.4. Poprawki do wycenianej nieruchomości
6.5. Wartość wycenianej nieruchomości

Rozdział XXIII
PODEJŚCIE DOCHODOWE W SZACOWANIU NIERUCHOMOŚCI
(Jerzy Dydenko)
1. Wprowadzenie
2. Wycena obligacji
3. Koncepcja podejścia dochodowego
3.1. Pierwszy model wartości nieruchomości
3.2. Drugi model wartości nieruchomości
4. Dochód z nieruchomości
5. Stopa zwrotu
5. 1. Stopa kapitalizacji
5.2. Stopa dyskonta
6. Podejście dochodowe w świetle przepisów
6.1. Metody wyceny
6.2. Techniki wyceny
6.3. Wycena na indywidualne potrzeby inwestora

Rozdział XXIV
PODEJŚCIE KOSZTOWE W WYCENIE NIERUCHOMOŚCI
(Dorota Kram)
1. Wprowadzenie
2. Metody stosowane w podejściu kosztowym
2.1. Metoda kosztów odtworzenia
2.2. Metoda kosztów zastąpienia
3. Techniki stosowane w podejściu kosztowym
3.1. Technika szczegółowa
3.2. Technika elementów scalonych
3.3. Technika wskaźnikowa
4. Informacje w podejściu kosztowym
5. Zasady ustalania zużycia

Rozdział XXV
PODEJŚCIE MIESZANE W SZACOWANIU NIERUCHOMOŚCI
(Jerzy Dydenko)
1. Wprowadzenie
2. Metoda pozostałościowa
3. Metoda kosztów likwidacji
4. Metoda wskaźników szacunkowych gruntu

Rozdział XXVI
WYCENA NIERUCHOMOŚCI ZURBANIZOWANYCH
(Jerzy Dydenko)
1. Wprowadzenie
2. Prawo użytkowania wieczystego
2.1. Oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste
2.2. Aktualizacja opłat z tytułu użytkowania wieczystego
2.3. Opłaty dodatkowe związane z niedotrzymaniem terminów zabudowy
2.4. Wygaśnięcie użytkowania wieczystego
2.5. Sprzedaż nieruchomości użytkownikowi wieczystemu
2.6. Obrót wtórny prawem użytkowania wieczystego
3. Trwały zarząd
4. Opłaty adiacenckie
4.1. Budowa urządzeń infrastruktury technicznej
4.2. Podział nieruchomości
4.3. Scalanie i podział nieruchomości
5. Odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości
6. Zwrot wywłaszczanej nieruchomości
7. Wycena nieruchomości lokalowych
8. Wartość nakładów na nieruchomości

Rozdział XXVII
WYCENA NIERUCHOMOŚCI ROLNYCH
(Janusz Schilbach)
1. Wprowadzenie
2. Wycena gruntów rolnych
2.1. Podejście porównawcze w wycenie gruntów rolnych
2.2. Podejście dochodowe w wycenie gruntów rolnych
2.3. Podejście mieszane - metoda wskaźników szacunkowych gruntów
2.4. Szczególne przypadki określania wartości rynkowej gruntów rolnych
3. Wycena plantacji kultur wieloletnich
3.1. Ogólne zasady określania wartości plantacji kultur wieloletnich
3.2. Metoda kosztów odtworzenia w wycenie plantacji wieloletnich
3.3. Podejście mieszane w wycenie plantacji wieloletnich
3.4. Kosztowo-dochodowa metoda wyceny roślin sadowniczych i upraw ogrodniczych (tzw. metoda skierniewicka)
3.5. Metoda kosztów likwidacji w wycenie plantacji wieloletnich
4. Metoda wyceny zasiewów i upraw rolnych
4.1. Ogólne zasady wyceny zasiewów i upraw rolnych
5. Wycena gruntów pod wodami
5.1. Zasady ogólne
5.2. Wycena nieruchomości rolnych wykorzystywanych jako stawy rybne
5.3. Metoda wskaźników szacunkowych gruntów
5.4. Wydajność naturalna stawów i ich zdolność produkcyjna
5.5. Opłata melioracyjna
5.6. Wywłaszczanie nieruchomości w trakcie melioracji
6. Wartość nieruchomości Agencji Nieruchomości Rolnych ustalana do celów sprzedaży

Rozdział XXVIII
WYCENA LASÓW
(Barbara Lech- Turaj)
1. Podstawy prawne i metodologiczne
1.1. Zasady ogólne
1.2. Cechy taksacyjne drzew i drzewostanów
1.3. Określenie miąższości drzew i drzewostanów
2. Podejście mieszane
3. Szacowanie wartości drzew i drzewostanów
3.1. Wartość rynkowa drzewa
3.2. Wartość odtworzeniowa drzewostanów

Rozdział XXIX
WYCENY NA POTRZEBY BANKÓW
(Marcin Jonak)
1. Wycena dla zabezpieczenia kredytu bankowego
2. Wyceny dla banków hipotecznych
2.1. Bankowość hipoteczna
2.2. Pojęcie banku hipotecznego i listu zastawnego
2.3. Działalność i czynności banku hipotecznego
2.4. Bankowo-hipoteczna wartość nieruchomości
2.5. Regulacje dotyczące ustalania bankowo-hipotecznej wartości nieruchomości

Rozdział XXX
PODSTAWY WYCENY WARTOŚCI PRZEDSIĘBIORSTW
(Artur Hołda)
1. Wstęp
2. Komercjalizacja i prywatyzacja przedsiębiorstw
3. Metody i techniki wyceny przedsiębiorstw
3.1. Metody majątkowe
3.2. Metody dochodowe
3.3. Metody mieszane
4. Uwagi końcowe