W tej książce, będącej kompendium wiedzy z zakresu zarządzania kapitałem intelektualnym, autorzy połączyli spojrzenie z perspektywy interesariuszy wewnętrznych (opis sposobów zarządzania kapitałem intelektualnym w polskich firmach) ze spojrzeniem z perspektywy interesariuszy zewnętrznych (wycena kapitału intelektualnego oraz raportowanie o jego wielkości i potencjale).
Opisali przy tym szczegółowo:

mechanizmy tworzenia kapitału intelektualnego,

nowe czynniki konkurencyjności, których źródłem jest kapitał intelektualny,

stan badań w zakresie pomiaru kapitału intelektualnego,

wybrane metody pomiaru i wyceny kapitału intelektualnego,

fazy pomiaru kapitału intelektualnego,

wady i zalety różnych podejść metodycznych do zagadnienia kapitału intelektualnego.

Autorzy zalecają zbadanie konkurencyjności firm i warunków konkurencji oraz potrzeb interesariuszy zewnętrznych i wewnętrznych i na tej podstawie utworzenie portfela różnych podejść metodycznych oraz zindywidualizowane dobranie wskaźników i mierników kapitału intelektualnego. Zachęcają przy tym menedżerów do poszukiwania metod pomiaru i wyceny kapitału intelektualnego dostosowanych do charakteru danej firmy, rynku, na którym firma działa, dostępnych zasobów oraz realizowanej strategii i przyjętego modelu biznesowego.
Fragment publikacji: 

Czynniki konkurencyjności nowoczesnej firmy
(…) Przedsiębiorstwa działające w "nowej gospodarce", które można określić mianem firm nowoczesnych, różnią się od firm tradycyjnych. Do głównych cech tego rodzaju firm należy zaliczyć:

masową indywidualizację, która oznacza przejście od produkcji na wielką skalę standardowych wyrobów dla nieznanego klienta do organizacji produkcji na wielką skalę przy uwzględnieniu popytu i potrzeb indywidualnych klientów,

oferowanie wartości zamiast konkretnych wyrobów lub usług - w rezultacie zaciera się granica między typowym wyrobem a usługą, bo coraz większa liczba firm oferuje jednocześnie w transakcjach z klientami pakiet wyrób i usług,

ukierunkowanie celu działalności firm na wzrost wartości dla akcjonariuszy lub interesariuszy,

mechanizm rozwoju firmy zakłada wykorzystanie rynku kapitałowego,

finansowa logika działania firmy jest zdominowana przez wdrożenie nowych technologii, które są głównym motywem postępowania (niektórzy ekonomiści podkreślają występowanie tzw. podwójnego standardu oceny - wdrożenie technologii następuje nawet wtedy, gdy nie rysują się perspektywy osiągania zysków przez długi okres),

wzrasta rola "czynników miękkich" i aktywów niematerialnych w osiąganiu sukcesu rynkowego firm,

Internet zwiększa konkurencyjność i redukuje bariery wejścia na rynek.

Jeśli analizuje się rewolucję czynników konkurencyjności, które występują wśród firm osiągających w ostatnich latach sukces rynkowy, bo zwiększa się ich udział w rynku i dynamicznie rośnie wartość rynkowa, to sukces firm handlowych jest nadzwyczaj zastanawiający. W okresie niecałego dziesięciolecia nastąpił spektakularny przełom, gdyż ponad połowa klientów pochodzących ze Stanów Zjednoczonych i z Europy codziennie dokonuje zakupów w centrach handlowych, supermarketach i hipermarketach, gdy jeszcze w 1996 roku czyniło tak tylko 25% nabywców.
Branża handlowa, działająca jako dystrybutor i mająca wielowiekowe tradycje, w okresie swojego funkcjonowania eksperymentowała i wypracowywała różne formy obsługi klientów, ale stale znajdowała się w cieniu przemysłu i innych branż usługowych, pod koniec XX wieku stała się nagle branżą numer jeden. Uważamy, że układ tych czynników konkurencyjności, które zapewniły branży handlowej pozycję lidera, nie jest przypadkowy, a co ważniejsze - ma charakter uniwersalny.
Z badania czynników wpływających na sprzedaż w handlu detalicznym wynika, że klienci kierują się następującymi motywami:

wygoda - 22%,

nadzwyczajne doświadczenie - 20%,

jakość - 14%,

cena- 12%,

duży wybór przy niskich cenach - 12%,

łapanie okazji - 10%,

kupony rabatowe - 10%
Głównym czynnikiem, który zapewnia akceptację klientów i pozwala uzyskiwać wysoki poziom przychodów i zysków nawet w okresie recesji czy kryzysu, jest wygoda, jaką zapewnił nowy model świadczenia usług handlowych przez sieć super- i hipermarketów. A zatem klienci preferują te firmy, które w procesie biznesowym uwzględniają przede wszystkim wygodę klientów. Może się ona przekładać na różne formy działania i różne rozwiązania, ale na ogół nie dotyczy to tylko jednego składnika, jak dana cecha produktu lub powierzchnia usługowa, ale określonego zespołu czynników (na przykład łatwość wybór akceptowanie różnych form płatności, dostępność w czasie i przestrzeni, opieka nad dziećmi).
Wysoka pozycja nadzwyczajnego doświadczenia wyraża się w tym, że niektóre placówki handlowe potrafią utrzymać stoiska warzywne czy mięsne ze świeżym asortymentem przez cały rok, a także uporządkowane półki, z dokładną informacją handlową niezależnie od ilości klientów i pory dnia. Ten czynnik konkurencyjności w innych firmach może się przekładać na inne elementy ale z perspektywy poziomu konkurowania łączy się bezpośrednio z jakością czynnika ludzkiego.
Cena jako czynnik konkurowania znajduje się dopiero na czwartej pożycji co potwierdza tezę, że walka o współczesny rynek nie toczy się na poziomie polityki cenowej, ale wymaga zastosowania pakietu całościowych działań ukierunkowanych na klienta.
Na tworzenie się nowego układu czynników, które decydują o konkurencyjności firm funkcjonujących w nowych uwarunkowaniach, zwracają uwagę ekonomiści propagujący koncepcję zarządzania wartością dla akcjonariuszy. Firma konsultingowa Cap Gemini Ernst & Young proponuje nową formułę indeksu tworzenia wartości, zawierającą następujący zestaw generatorów (czynników dynamizujących wartość firmy):

innowacje,

jakość,

klienci,

zarządzanie,

alianse strategiczne,

technologia,

marka,

pracownicy,

środowisko.
Warto zauważyć, że wybrane czynniki z tej listy można połączyć z kluczowymi rodzajami aktywów niematerialnych: aspekt ludzki obejmuje głównie takie czynniki, jak zarządzanie i pracownicy, aspekt strukturalny - innowacje, marka i technologia, aspekt relacyjny - klienci i alianse, a kapitał społeczny - środowisko.
(...)