Książka kompleksowo prezentuje przepisy prawne dotyczące realizacji projektów w perspektywie budżetowej 2007-2013.
Autorzy wyjaśniają sposób przenikania się przepisów prawa wspólnotowego z krajowym, a także wskazują implikacje reformy prawnej unijnej polityki spójności dla polskich instytucji ,"obsługujących" fundusze strukturalne i Fundusz Spójności oraz dla potencjalnych beneficjentów.

Opracowanie może służyć dydaktyce - zarówno akademickiej, jak i otwartej (zwłaszcza do szkoleń w projektach).
Fragment publikacji: 

Wprowadzenie

O funduszach europejskich wiele się w Polsce mówi i pisze. Więcej mówi, mniej pisze, ale i tak literatura jest dość obszerna. Tym bardziej zastanawia fakt, że właściwie przemilcza się aspekt prawny tych funduszy. Co prawda przy okazji analiz ekonomicznych czy politologicznych pojawiają się najbardziej ogólne ujęcia, jednak poziom wiedzy na temat zarządzania projektami finansowanymi z funduszy europejskich nie jest zbyt wysoki. Taka sytuacja powoduje dyskomfort nie tylko prawników, ale wszystkich podmiotów zaangażowanych w uczciwe wykorzystanie funduszy europejskich. Problem ten był punktem wyjścia do opracowania książki opisującej obecny stan rzeczy. Sposobność nadarzyła się w ramach projektu „Partnerstwo publiczno-prywatne i zarządzanie rozwojem regionalnym. Transgraniczny przepływ doświadczeń" współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, w ramach Programu Sąsiedztwa Polska - Białoruś - Ukraina INTERREG IIIA/TACIS CBC oraz z budżetu państwa. W trakcie ewaluacji projektu zrodziła się idea, by wyjść poza krąg "zainteresowanych i wtajemniczonych" (na użytek których przygotowaliśmy stosowne opracowanie w ramach projektu) i opublikować materiał dydaktyczny, który zawierał będzie, poza objaśniającym kompendium merytorycznym, treści źródłowe, umożliwiające aktywizację odbiorców dydaktyki. Trudność polega tu na braku analogicznego układu odniesienia, co jednak jeszcze bardziej utwierdza nas w przekonaniu o celowości przedsięwzięcia. Uzmysławia też złożoność zadań.

Celem niniejszego opracowania jest więc zaproponowanie nowego podejścia do obowiązujących w Polsce przepisów prawnych, dotyczących szeroko pojętej problematyki funduszy europejskich. Chcemy kreować prawo zarządzania projektami finansowanymi z funduszy europejskich jako autonomiczny subsystem prawny. Stoimy na stanowisku, że należy to czynić zwłaszcza na etapie dydaktyki, proponując jej odbiorcom nowy model podejścia.

Traktując problematykę szeroko pojętego wykorzystania funduszy europejskich jako społecznie ważną część interesu publicznego, stawiamy tezę, iż zarządzanie projektami finansowanymi przez owe fundusze nie powinno być celem samym w sobie, a paradygmat skuteczności winien być zmodyfikowany względami słusznościowymi. Innymi słowy, w przypadku zarządzania projektami finansowanymi z funduszy europejskich decydująca jest, naszym zdaniem, litera prawa. Swoboda ekonomiczna musi w tym wypadku zmieścić się w ramach prawno-instytucjonalnych. Zdajemy sobie, oczywiście, sprawę ze złożoności naszej tezy, ale w dobie przenikania się sfery publicznej z prywatną, w dobie "ubiznesowienia" sektora publicznego i publicznie zagwarantowanej transparentności sektora prywatnego, w dobie globalizacji - im szybciej otworzymy się na zmiany, tym skuteczniej wykorzystamy ich pozytywy.

Problematyka książki dotyczy też zagadnienia "klasycznego" - odwiecznego sporu "konserwatystów" z "reformatorami"; zapewne, echa tego sporu dadzą się słyszeć niejednokrotnie. Formaliści przeciw zwolennikom prawdy materialnej, detaliści - przeciw strategom, naśladowcy - przeciw kreatorom ... Antagonizmy te są wciąż żywe. Mamy jednak nadzieję, że atrakcyjność przedmiotowej materii tekstu zagłuszy nieco ów "klasyczny" aspekt publikacji, gdyż zainteresowanych usprawnieniem absorpcji unijnych środków finansowych jest tak wielu, jak nigdy dotąd. Zważywszy na zobowiązania związane z organizacją EURO 2012, unijne kryteria konwergencji oraz transgraniczny przepływ doświadczeń wielu polskich emigrantów, zdaje się, że możemy mówić o historycznej wręcz sposobności. Co więcej, ewentualna zmiana podejścia - tu bardzo pożądana - w wielu sektorach jest wręcz niezbędna. Ochrona zdrowia, edukacja, ochrona środowiska dały już znać o sobie. Na kolejne nie warto czekać. Dlatego wszyscy ci, którzy podchodzą sceptycznie do koncepcji prawa zarządzania projektami finansowanymi z funduszy europejskich, zanim zaczną zgłaszać rozmaite obiekcje, powinni najpierw rozważyć, co ryzykujemy, czemu może zaszkodzić owa koncepcja i jak można ją ulepszyć. Dlatego też za wszelkie konstruktywne uwagi krytyczne z góry dziękujemy, a ewentualna debata wokół zaproponowanego podejścia jest - nie ukrywamy - naszym wtórnym celem. Chcielibyśmy bowiem zaprosić zainteresowaną kadrę naukowo-dydaktyczną oraz praktyków do wspólnego opracowania kompleksowego, interdyscyplinarnego podręcznika akademickiego, dotyczącego tytułowej problematyki, aby w kolejnym roku akademickim wszyscy zainteresowani mogli zeń skorzystać. Prosimy o kierowanie uwag, pytań, a przede wszystkim: zgłaszanie swojego akcesu do opracowania wyżej wymienionego podręcznika, na adres wskazany na końcu książki lub do Wydawcy.

Książka zaplanowana została jako swoisty tryptyk. W części pierwszej - ogólnej - wyjaśniliśmy kluczowe zagadnienia teoretyczne tytułowej problematyki. Staraliśmy się określić, czym jest projekt europejski, ująć zarządzanie projektami finansowanymi z funduszy europejskich jako zagadnienie badawcze oraz ustalić wzajemne relacje prawa i zarządzania.

W części drugiej - szczególnej - dokonaliśmy identyfikacji ram prawnych i instytucjonalnych zarządzania projektami finansowanymi z funduszy europejskich, dołączając do nich opis ważniejszych aspektów przedmiotowych.

W części trzeciej - praktycznej - zawarliśmy wybór właściwych dokumentów, dzieląc je na: europejskie, krajowe (z oczywistych względów na przykładzie Polski) i lokalne (z subiektywnych względów - własnych doświadczeń - na przykładzie województwa podlaskiego). Między wskazanymi grupami dokumentów przewidzieliśmy znaczne dysproporcje, zdeterminowane ich systemowym znaczeniem i dostępnością. Dokumentom europejskim - jako uniwersalnym i najwyżej stojącym w hierarchii, a jednocześnie nadal niezbyt popularnym wśród praktyków - poświęciliśmy najwięcej miejsca; dokumenty lokalne zaś pozostawiliśmy na marginesie naszych rozważań. Jednocześnie pragniemy wyjaśnić, że dostęp do pełnego pakietu i pełnych wersji dokumentów, które w książce przytoczyliśmy jedynie wybiórczo, Czytelnik odnajdzie w wersjach elektronicznych, na załączonej płycie CD.

Literatura przedmiotowa nie jest bardzo obszerna. Tego samego nie można z pewnością powiedzieć o literaturze dotyczącej klasycznego zarządzania czy chętnie analizowanych gałęzi prawa - tam mamy do czynienia wręcz z "nadpodażą". Nie będzie więc przesadą nieskromne z pozoru stwierdzenie, że książka niniejsza jest pierwszym - przynajmniej na rynku krajowym - opracowaniem nie tylko w zakresie prawa zarządzania projektami finansowanymi z funduszy europejskich, ale i prawnych aspektów funduszy europejskich w ogólności.

Metodologia książki nie jest nadzwyczaj urozmaicona - dominuje analiza i opis. Stosowany w opracowaniu język i styl niekiedy wykracza poza klasyczny prawniczy dyskurs, ale jest to celowy zabieg, zorientowany na zainteresowanie Czytelnika, a może i wymuszenie nań czynnej reakcji. W imieniu swoim i pozostałych autorów życzę pożytecznej lektury!

Maciej Perkowski

Ukryj>>

Szczegóły towaru