Wykaz skrótów..............................................................................................................................13

Wstęp..............................................................................................................................................14

Dział I Przepisy ogólne..................................................................................................................19

Rozdział 1. Zasady ogólne i zakres podmiotowy ustawy...........................................................19

Art. 1. [Zakres normowania]........................................................................................................19
Art. 2. [Pojęcie i organy pomocy społecznej]..............................................................................23
Art. 3. [Zasady i cele pomocy społecznej]...................................................................................30
Art. 4. [Zasada współdziałania]....................................................................................................37
Art. 5. [Podmiotowe kryterium przyznawania świadczeń]..........................................................39
Art. 5a. [Pomoc ofiarom handlu ludźmi]..................................................................................... 45
Art. 6. [Słowniczek].....................................................................................................................46
Art. 7. [Najczęstsze przyczyny udzielania pomocy]....................................................................55
Art. 8. [Kryterium dochodowe]....................................................................................................62
Art. 9. [Weryfikacja kryteriów dochodowych]............................................................................69
Art. 10. [Szczególne zasady ustalania dochodu]............................................................................72
Art. 11. [Marnotrawienie świadczeń].............................................................................................74
Art. 12. [Odmowa przyznania pomocy].........................................................................................78
Art. 13. [Sytuacja osoby aresztowanej i odbywającej karę pozbawienia wolności]............................................................................................................................80
Art. 14. [Odpowiednie stosowanie kodeksu postępowania administracyjnego].............................................................................................................82

Rozdział 2. Zadania pomocy społecznej......................................................................................85

Art. 15. [Formy pomocy społecznej].............................................................................................85
Art. 16. [Podmioty udzielające pomocy].......................................................................................88
Art. 17. [Obligatoryjne, własne zadania gminy]...........................................................................92
Art. 18. [Zadania gminy zlecone z zakresu administracji rządowej]............................................99
Art. 19. [Zadania własne powiatu]..............................................................................................101
Art. 20. [Zadania powiatu zlecone z zakresu administracji rządowej].......................................107
Art. 21. [Zadania województwa samorządowego]......................................................................109
Art. 22. [Zadania wojewody]......................................................................................................113
Art. 23. [Zadania ministra]..........................................................................................................116
Art. 24. [Zadania Rady Ministrów].............................................................................................122
Art. 25. [Zlecanie zadań - zakres podmiotowy].........................................................................123
Art. 25a.[Szczególne zasady zlecania zadań]..............................................................................127
Art. 26. [Zasady przeprowadzania konkursu ofert]....................................................................129
Art. 27. [Wystąpienie z ofertą]...................................................................................................132
Art. 28. [Ogłoszenie konkursu]..................................................................................................134
Art. 29. [Treść oferty]................................................................................................................135
Art. 30. [Załączniki do oferty]...................................................................................................137
Art. 31. [Ocena oferty]...............................................................................................................138
Art. 32. [Rozpatrywanie ofert]...................................................................................................140
Art. 33. Zawarcie umowy].........................................................................................................141
Art. 34. [Kontrola realizacji zadania zleconego].......................................................................144
Art. 35. [Sprawozdania z realizacji zadania].............................................................................145

Dział II Świadczenia z pomocy społecznej..............................................................................148

Rozdział 1. Zasiłki i usługi........................................................................................................148

Art. 36. [Klasyfikacja świadczeń]..............................................................................................148
Art. 37. [Zasiłek stały]...............................................................................................................152
Art. 38. [Zasiłek okresowy].......................................................................................................157
Art. 39. [Zasiłek celowy]...........................................................................................................160
Art. 40. [Zasiłek celowy w sytuacji klęsk i zdarzeń losowych]................................................163
Art. 41. [Szczególne zasady przyznawania zasiłków i pomocy rzeczowej]......................................................................................................................165
Art. 42. [Opłacanie składki na ubezpieczenie społeczne]..................................................167
Art. 43. [Pomoc na ekonomiczne usamodzielnienie].........................................................171
Art. 44. [Pomoc w formie sprawienia pogrzebu]...............................................................174
Art. 45. [Praca socjalna].....................................................................................................176
Art. 46. [Poradnictwo specjalistyczne]..............................................................................179
Art. 47. [Interwencja kryzysowa].......................................................................................181
Art. 48. [Pomoc w formie schronienia, posiłku, ubrania]..................................................185
Art. 49. [Pomoc osobie bezdomnej - indywidualny program wychodzenia z bezdomności]..........................................................................................................188
Art. 50. [Usługi opiekuńcze]..............................................................................................192
Art. 51. [Usługi ośrodka wsparcia]....................................................................................196
Art. 52. [Rodzinny dom pomocy]......................................................................................199
Art. 53. [Mieszkanie chronione]........................................................................................201

Rozdział 2. Domy pomocy społecznej...............................................................................204

Art. 54. [Przesłanki i zasady umieszczenia w domu pomocy społecznej]….....................204
Art. 55. [Zakres usług domu pomocy społecznej]..............................................................211
Art. 56. [Rodzaje domów pomocy społecznej]..................................................................214
Art. 56a.[Łączenie domów pomocy społecznej].................................................................215
Art. 57 [Zezwolenie na prowadzenie domu pomocy społecznej]......................................217
Art. 57a.[Cofnięcie zezwolenia na prowadzenie domu pomocy społecznej].....................222
Art. 58. [Wydatki domu pomocy społecznej]....................................................................224
Art. 59. [Decyzje administracyjne związane z pobytem w domu pomocy społecznej].............................................................................................................227
Art. 60. [Opłata za pobyt w domu pomocy społecznej]....................................................231
Art. 61. [Osoby wnoszące opłatę].....................................................................................233
Art. 62. [Formy płatności].................................................................................................239
Art. 63. [Pobyt mieszkańca poza domem pomocy społecznej]....................................... 241
Art. 64. [Zwolnienie z opłat]............................................................................................243
Art. 65. [Domy pomocy społecznej prowadzone przez podmioty niepubliczne]........................................................................................................245
Art. 66. [Uprawnienia rady gminy w zakresie ustalania opłat].......................................247

Rozdział 3. Działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku...............................................................................................................249

Art. 67. [Zezwolenie na prowadzenie placówki]...............................................................249
Art. 68. [Standard usług świadczonych przez placówkę]..................................................255
Art. 69. [Prowadzenie placówki w ramach działalności statutowej].................................260

Rozdział 4. Opieka nad rodziną i dzieckiem...................................................................263

Art. 70. [Zakres pomocy rodzinie i dziecku].....................................................................263
Art. 71. [Placówki wsparcia dziennego]............................................................................268
Art. 72. [Umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej]................................................... .270
Art. 73. [Przesłanki pełnienia funkcji i doboru rodziny zastępczej]................................. 276
Art. 74. [Kategorie rodzin zastępczych]........................................................................... 282
Art. 75. [Umowa o pełnienie funkcji rodziny zastępczej].................................................287
Art. 76. [Rozwiązanie umowy z rodziną zastępczą]..........................................................290
Art. 77. [Szkolenie rodzin zastępczych]............................................................................292
Art. 78. [Pomoc pieniężna dla rodzin zastępczych]......................................................... 294
Art. 79. [Opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej].................................................301
Art. 80. [Całodobowe placówki opiekuńczo-wychowawcze]...........................................305
Art. 80a. [Zezwolenie na prowadzenie całodobowej placówki opiekuńczo-wychowawczej].....................................................................................................316
Art. 81. [Opłaty za pobyt dziecka w całodobowej placówce opiekuńczo-wychowawczej].....................................................................................................318
Art. 82. [Zadania ośrodków adopcyjno-opiekuńczych]...................................................322
Art. 83. [Zakres przedmiotowy i terytorialny działalności ośrodków adopcyjno-opiekuńczych].......................................................................................................324
Art. 84. [Rodzaje i rejestracja placówek opiekuńczo-wychowawczych i ośrodków adopcyjno-opiekuńczych]......................................................................................................329
Art. 85. [Finansowanie i likwidacja placówek opiekuńczo-wychowawczych i ośrodków adopcyjno-opiekuńczych]......................................................................................331
Art. 86. [Obowiązki powiatu w zakresie pieczy zastępczej].............................................333
Art. 86a.[Szczególne przypadki ustalania właściwości miejscowej].................................340
Art. 87. [Nadzór nad placówkami opiekuńczo-wychowawczymi]...................................341
Art. 87a.[Zawieszenie i rozwiązanie stosunku pracy z wychowawcą placówki opiekuńczo-wychowawczej]....................................................................................................344
Art. 88. [Zakres pomocy na usamodzielnienie]...............................................................346
Art. 89. [Wartość i warunki korzystania z pomocy na usamodzielnienie]......................351
Art. 90. [Właściwość organu udzielającego pomocy na usamodzielnienie]........356

Rozdział 5. Integracja uchodźców......................................................................358

Art. 91. [Wniosek o udzielenie pomocy uchodźcy].........................................................358
Art. 92. [Świadczenia przysługujące uchodźcy]...............................................................363
Art. 93. [Indywidualny program integracji]......................................................................365
Art. 94. Współpraca z wojewodą].....................................................................................368
Art. 95. [Ograniczenie i wstrzymanie pomocy dla uchodźcy]..........................................369

Rozdział 6. Zasady odpłatności za świadczenia.............................................................371

Art. 96. [Zwrot świadczeń]...............................................................................................371
Art. 97. [Odpłatność za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach chronionych].........................................................................................................374
Art. 98. [Świadczenia nienależnie pobrane].....................................................................377
Art. 99. [Potrącenia ze świadczeń pieniężnych]...............................................................379

Rozdział 7. Postępowanie w sprawie świadczeń z pomocy społecznej............................381

Art. 100. [Szczególne zasady postępowania]....................................................................381
Art. 101. [Właściwość miejscowa]...................................................................................384
Art. 102. [Wszczęcie postępowania].................................................................................388
Art. 103. [Umowy w sprawie pomocy na rzecz osób bliskich]........................................392
Art. 104. [Zwrot świadczeń - aspekt proceduralny].........................................................395
Art. 105. [Prawo pracownika socjalnego do żądania informacji]....................................398
Art. 106. [Decyzja w sprawie świadczeń]........................................................................400
Art. 107. [Rodzinny wywiad środowiskowy]...................................................................411
Art. 108. [Kontrakt socjalny]............................................................................................417
Art. 109. [Zmiana sytuacji świadczeniobiorcy]................................................................419

Dział III Organizacja pomocy społecznej......................................................................421

Rozdział 1. Struktura organizacyjna pomocy społecznej............................................421
Art. 110. [Ośrodek pomocy społecznej]..........................................................................421
Art. 111. [Możliwość tworzenia gminnych jednostek pomocy społecznej]...................428
Art. 112. [Powiatowe centrum pomocy rodzinie]...........................................................429
Art. 113. [Regionalny ośrodek polityki społecznej].......................................................437
Art. 114. (uchylony).......................................................................................................438
Art. 115. [Dotacje celowe na pomoc społeczną]............................................................438

Rozdział 2. Pracownicy socjalni...................................................................................440

Art. 116. [Kwalifikacje pracownika socjalnego]..........................................................440
Art. 117. [Centralna Komisja Egzaminacyjna]..............................................................447
Art. 118. [Regionalne komisje egzaminacyjne].............................................................449
Art. 119. [Zadania pracownika socjalnego]...................................................................451
Art. 120. [Zatrudnienie pracowników socjalnych]........................................................456
Art. 121. [Uprawnienia pracownika socjalnego]...........................................................458
Art. 122. [Specjalizacja: organizacja pomocy społecznej]............................................466
Art. 123. [Pracownik socjalny a pracownik samorządowy]..........................................469
Art. 123a.[Wyłączenia dotyczące stosowania ustawy o pracownikach samorządowych]............................................................................................472

Rozdział 3. Rada Pomocy Społecznej.........................................................................474

Art. 124. [Zadania Rady Pomocy Społecznej]..............................................................474
Art. 125. [Skład Rady Pomocy Społecznej].................................................................475

Rozdział 4. Nadzór i kontrola.....................................................................................478

Art. 126. [Zakres kontroli wojewody]..........................................................................478
Art. 127. [Inspektorzy kontroli]....................................................................................481
Art. 127a.[Współdziałanie wojewody z policją]...........................................................484
Art. 128. [Zalecenia pokontrolne]................................................................................485
Art. 129. [Uprawnienia pokontrolne wojewody].........................................................488
Art. 130. [Kary pieniężne]............................................................................................491
Art. 131. [Wymierzanie i egzekucja kar].....................................................................493
Art. 132. [Przeznaczenie kar].......................................................................................494
Art. 133. [Odpowiednie zastosowanie kodeksu postępowania administracyjnego].......................................................................................495
Art. 134. [Delegacja dla ministra]...............................................................................496

Dział IV Przepisy zmieniające, przejściowe i końcowe............................................498

Rozdział 1. Przepisy zmieniające................................................................................498

Art. 135. .......................................................................................................................498
Art. 136. .......................................................................................................................498
Art. 137. .......................................................................................................................499
Art. 138. .......................................................................................................................499
Art. 139. .......................................................................................................................500
Art. 140. .......................................................................................................................501
Art. 141. ...................................................................................................................... 502
Art. 142. .......................................................................................................................503
Art. 143. .......................................................................................................................504

Rozdział 2. Przepisy przejściowe i końcowe..............................................................508

Art. 144. [Pojęcia]........................................................................................................508
Art. 145. [Weryfikacja kryteriów dochodowych]........................................................509
Art. 146. [Umowy o zlecanie zadań]............................................................................509
Art. 147. [Minimalna wysokość zasiłku okresowego].................................................510
Art. 148. [Dotacja celowa dla gmin]............................................................................512
Art. 149. [Moc decyzji]................................................................................................512
Art. 150. [Zastosowanie ustawy do postępowań w toku]............................................514
Art. 151. [Zmiana statusu domów dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży]............................................................................................................514
Art. 152. [Osiągnięcie standardu przez domy pomocy społecznej]............................515
Art. 153. [Okres przejściowy dla placówek prowadzonych w ramach działalności gospodarczej]................................................................................................517
Art. 154. [Okresy przejściowe dla rodzin zastępczych i placówek opiekuńczo-wychowawczych]..........................................................................................518
Art. 155. [Dotacje celowe i skierowania do domów pomocy społecznej]...................520
Art. 156. [Kwalifikacje pracownika socjalnego]..........................................................522
Art. 157. [Kadencja Rady Pomocy Społecznej]...........................................................525
Art. 158. [Dodatek pielęgnacyjny dla mieszkańca domu pomocy społecznej].....................................................................................................525
Art. 159. [Dotychczasowe przepisy wykonawcze]......................................................526
Art. 160. [Utrata mocy ustawy o pomocy społecznej z 1990 r.]..................................527
Art. 161. [Wejście ustawy w życie]..............................................................................527

Literatura......................................................................................................................529
Skorowidz rzeczowy.....................................................................................................536